پوکی استخوان یا (استئوپروز) چیست؟

پوکی استخوان یا (استئوپروز) چیست؟
1
(1)

استخوان یک بافت زنده بدن می باشد که از دو لایه تشکیل شده؛ لایه داخلی و لایه خارجی.

لایه داخلی دارای ضخامت است و از شبکه های  محکم و منسجمی تشکیل شده که به آن نمای لانه زنبوری و یا مشبک داده است.

لایه خارجی به صورت لایه کاور کننده روی بافت استخوان قرار میگیرد که مسیر جریان خون و رگهای عصبی از طریق این لایه میسر میشود.

زمانی که فضای بین شبکه ها یعنی (لایه داخلی همان لایه نما زنبوری شکل) به علت افزایش تخریب بافت استخوانی و عدم جایگزینی بافت جدید به جای آن به طور کامل بزرگ شوند تعادل و هماهنگی میان تشکیل استخوان جدید و بازجذب استخوان قدیمیتر از بین رفته.

در این حالت، یا بدن نمی‌تواند به اندازه مناسب و کافی استخوان جدید تولید کند، ویا آینکه مقدار بیش از اندازه‌ای از استخوان‌های قدیمی بازجذب می‌شود، و یا هر دو حالت باهم اتفاق می‌افتد به این عارضه  پوکی استخوان می گویند.

پوکی استخوان شایع‌ترین بیماری اختلال اکتسابی اسکلتی استخوانی است که در اثر چنین تغییری، ساختمان استخوان ضعیف شده و با کوچکترین ضربه وارد شده دچار شکستگی و اسیب می شود.

این مشکل اغلب با افزایش سن اتفاق می‌افتد ولی عوامل متعدد دیگری نیز وجود دارند که می‌توانند سبب وضعیت بدتری شده یا پیشرفت بیماری را سریعتر کنند.

علت بروز پوکی استخوان چیست؟

علت بروز پوکی استخوان چیست؟
علت بروز پوکی استخوان چیست؟

استخوان‌های بدن انسان، دقیقا مشابه سایر بافت‌های بدن، در طول زمان تغییراتی می‌کنند استخوان همواره در حال تجزیه شدن و تشکیل شدن است.

در واقع، بدن انسان به طور طبیعی استخوان‌های قدیمی و آسیب‌دیده را حذف کرده.  و آنها را با سلول‌های جدید استخوانی جایگزین می‌کند. به این فرآیند بازسازی استخوان میگویند.

بیشتر بخوانید!  صافی کف پا

تقریبا تا حدود سن ۳۰  سالگی، بدن تقریباً  مداوم به همان سرعتی که بافت استخوانی قدیمی را حذف می‌کند، استخوان جدید نیز می‌سازد. در واقع، روند فرایند  بازسازی استخوان متعادل و منظم میباشد. و توده استخوانی مناسب میباشد.

بعد ازسن ۳۰ تا ۴۰ سالگی، بازسازی استخوان ها به تدریج نامتعادل  میشود و روند حذف سلول‌های استخوانی قدیمی تر با سرعتتر از جایگزینی آنها می باشد. در نتیجه با افزایش سن تراکم ساختار، استحکام و کیفیت استخوان‌ها کاهش چشمگیری می‌یابد.

ضعیف شدن استحکام و بافت استخوان ها در سنین پایین‌تر هم در مردان و هم در زنان به دلایل متفاوتی از جمله تغذیه نامناسب و بی‌تحرکی می‌تواند ایجاد بشود.

ولی به طور کلی شیوع  بیماری پوکی استخوان در زنان به علت های مختلفی از جمله بارداری و زایمان بیشتر از مردان میباشد. به طور کلی علل بروز پوکی استخوان میتواند متفاوت باشد که در اینجا چند مورد از این دلایل را نام میبریم

  • سطح بالای هورمون پاراتیروئید
  • تولید بیش از حد هورمون کورتیزول
  • سطح پایین هورمون تستوسترون
  • بیماری های روماتولوژی
  • بیماری های مزمن کلیه
  • مصرف طولانی مدت داروهای ضد التهاب استروئیدی خوراکی یا تزریقی مانند پردنیزولون و کورتون ها و برخی از دارو های ضد صرع، رفلاکس معده، شیمی درمانی، داروهای رد پیوند
  • اختلالات وراثتی مثل بیماری استخوان شکننده و یا بیماری فیبروز کیستیک
  • کاهش سطح هورمون استروژن در دوران یائسگی
  • بیماری سلیاک
  • بیماری التهابی روده
  • بیماری مالتیپل میلوما

برخی از عادات اشتباه نیز می توانند خطر ابتلا به پوکی استخوان را افزایش دهند.

افرادی که زمان زیادی را در حالت نشسته قرار دارند، نسبت به افرادی که فعالیت بیشتری دارند، بیشتر در معرض ریسک خطر ابتلا به پوکی استخوان هستند.

بیشتر بخوانید!  تعویض مفصل مچ پا

هر گونه ورزش و  انجام فعالیت های تحمل وزن که تعادل و وضعیت بدنی را بهبود می بخشد. برای استخوان های شما مفید و کاربردی است، اما  ورزش های مانند  پیاده روی، دویدن، رقصیدن و وزنه برداری بسیار مفید می باشند.

مصرف مداوم بیش از دو نوشیدنی الکلی در روز خطر مبتلا شدن به این عارضه را افزایش میدهد.

مصرف ناکافی کلسیم در رژیم غذایی هم میتواند از علل ایجاد عارضه پوکی استخوان شود.

جراحی های دستگاه گوارش که در جهت کاهش سایز معده یا برداشتن قسمتی از روده انجام میگیرد. میتواند میزان سطح موجود برای جذب مواد غنی از کلسیم را محدود کند.

علایم بیماری پوکی استخوان

علایم بیماری پوکی استخوان
علایم بیماری پوکی استخوان

بیماری پوکی استخوان یک بیماری پنهان و خاموش است و تا قبل از شکستگی هیچ علائمی ندارد.

بیشترین شکستگی در این بیماری، در ناحیه مفصل ران جایی که محل اتصال به لگن و در محل ستون فقرات که معمولا وزن بدن را تحمل می کنند اتفاق می افتد. فرد مبتلا به این عارضه   بسیار مستعد شکستگی استخوان می باشد.

به طوری که گاهی فشارهای کوچک مثل خم شدن یا بلند کردن یک جسم سنگین یا حتی سرفه میتواند باعث شکستگی استخوان شود.

کاملا روشن  است که با افزایش سن، درد و کوفتگی به سراغتان میاید. اما تکرار بیش از اندازه این قبیل از دردها کمی خطرناک است.

نشان دهنده کمبود ویتامین دی و کلسیم در بدن میباشد. و همان طور که می دانید کمبود چنین وینامین هایی در بدن منجر به تحلیل رفتن استحکام  استخوان ها شده و در نهایت موجب پوکی استخوان می شود.

بیشتر بخوانید!  شکستگی لگن

پس باید این نوع دردها را جدی بگیرید و بی توجه از آن نگذرید. دردهای عضلانی نیز همیشه باید مورد توجه قرار بگیرند.

مخصوصا دردهای عضلانی در  قسمت ساق پا، چون اگر درد ساق پا به هنگام شب اتفاق بیفتد. نشان دهنده این است که مقدار کلسیم، پتاسیم خونتان پایین است. درد استخوان کمتر از درد مفصل و درد عضله شایع میباشد.

اما گاهی علت درد استخوان مشخص است. مانند شکستگی و در مواردی هم ممکن است تشخیص علت آن نیاز به بررسی و اقدامات بیشتری داشته باشد.

علت درد استخوان هرچه باشد مهم بوده و باید جدی گرفته شود. به صدای استخوان ها نیز بسیار دقت  داشته باشید؛

شنیدن صدای غیر طبیعی از استخوان مانند تق تق از دیگر نشانه های ضعیف شدن استخوانها میباشد.

شکستن مکرر ناخن ها و یا حتی ریش ریش شدن انها میتواند نشان دهنده علایم پوکی باشد.

کاهش سطح استروژن میتواند باعث تحلیل بافت و استحکام استخوان بشود و از علایم این عارضه باشد.

کوتاهی قد در ایام میانسالی نیز میتواند از علایم ابتلا به پوکی استخوان باشد.

تغییر شکل و ساختار ستون فقرات و ایجاد  قوز کمر نیز از  علائم پوکی استخوان در ستون فقرات است که به دنبال فشردگی و شکستگی مهره‌ها رخ می دهد.

آیا این مطلب برای شما کاربردی بود؟

برای رأی دهی روی ستاره‌ها کلیک کنید.

میانگین رضایت کاربران: 1 / 5. تعداد رای ها: 1

هیچ رأی ثبت نشده... اولین نفر باشید!

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس با ما