جراحی استئوتومی زانو روشی است که با هدف اصلاح ناهنجاری‌های ساختاری زانو، مانند انحراف زاویه‌ای استخوان‌ها (پای پرانتزی یا پای ضربدری)، انجام می‌شود و می‌تواند به کاهش فشار بر مفصل زانو و بهبود توزیع وزن کمک کند، اما نیاز به دوره نقاهت طولانی و تعهد به برنامه توانبخشی دارد.

اگر برای درمان سایر آسیب‌ های جسمانی به متخصصینی همچون دکتر مهدی درزی مراجعه کنید قطعاً پزشکان بهترین راه‌ های درمانی را با استفاده از تجهیزات نوین در پیش گرفته تا با کمترین عوارض بتوانند مشکلات و آسیب‌ های پیش آمده را برطرف کنند.

یکی از روش‌ های درمانی برای بهبود آسیب‌ های مربوط به زانو استئوتومی می‌ باشد، در این روش متخصصان برشی را در قسمت استخوانی ایجاد کرده که می‌ توانند با تغییر شکل دادن زانو درد را تسکین دهند و فشار وارد بر مفصل را کمتر می‌ کنند.

زمانی که بیماران با آرتروز شدید زانو مواجه باشند ممکن است مفاصل در حد بسیار زیاد آسیب دیده و تنها راه درمان این اختلال برداشت فشار وارد بر مفصل آسیب دیده است، متخصصان برای تسکین درد و بهبود دامنه حرکتی مفصل زانو جراحی استئوتومی را انجام داده که در اغلب موارد با نتایج مثبت همراه است.

زمانی که مفصل زانو تخریب می‌شود به مرور زمان استخوان‌ ها بر روی یکدیگر قرار گرفته و زمانی که فشار به این محدوده وارد می‌شود از آنجایی که مفصل نمی‌ تواند از استخوان‌ ها محافظت کند استخوان زانو از یک راستا خارج شده و به مرور زمان این فشار باعث درد در قسمت داخلی یا خارجی زانو می‌شود و البته سایدگی غضروف‌ ها باعث از بین رفتن استخوان شده و در نهایت شاهد درد و سفتی زانو خواهید بود.

در چنین موقعیتی اغلب متخصصان جراحی استئوتومی را کاربردی دانسته و معتقدند که برای اغلب بیماران به ویژه کسانی که در سنین بالاتر هستند روشی مناسب خواهد بود.

انواع جراحی استئوتومی زانو

به طور کلی، جراحی استئوتومی زانو به دو نوع اصلی تقسیم می‌شود که در ادامه شرح داده شده‌اند:

استئوتومی تیبیا

در این نوع جراحی، جراح بخشی از استخوان را به ناحیه‌ای از استخوان ساق پا (تیبیا)، درست زیر زانو، اضافه یا از آن حذف می‌کند.

این روش اغلب برای کاهش درد، بهبود عملکرد مفصل و اصلاح هم‌ترازی در افرادی که پاهای پرانتزی دارند، انجام می‌شود.

استئوتومی فمورال

این جراحی زمانی انجام می‌شود که جراح بخشی از استخوان ران (فمور) را برش داده و یا به آن اضافه یا از آن حذف کند.

معمولاً این برش در ناحیه بالای زانو صورت می‌گیرد.

استئوتومی فمورال که نسبت به استئوتومی تیبیا کمتر رایج است، به منظور اصلاح هم‌ترازی زانو، بهبود عملکرد مفصل و کاهش درد ناشی از آرتروز انجام می‌شود.

چه کسانی کاندیدای انجام جراحی استئوتومی زانو هستند؟

زمانی که صحبت از آسیب دیدگی‌ های شدید و وسیع مفصل زانو می‌شود افراد سعی دارند در مورد سایر روش‌ های درمانی تحقیقات لازم را انجام دهند، اما در این زمینه متخصصان می‌ توانند به خوبی شما را راهنمایی کرده و نسبت به سایر فرایندهای درمانی آگاهی لازم را به شما خواهند داد.

متخصصان بر این باورند که جراحی استئوتومی زانو یک فرایند موثر برای درمان زانوی پرانتزی می‌ باشد، البته این اختلال زمانی اتفاق می‌ افتد که مفاصل از بین رفته و فشار مستقیماً بر استخوان‌ ها وارد می‌شود.

اما به خاطر داشته باشید که این جراحی عموماً برای کسانی مناسب است که اندام لاغر دارند، افزایش وزن و چاقی برای افراد محدودیت جدی به شمار آمده و گزینه مناسبی برای جراحی استئوتومی نخواهند بود.

نکته دیگری که متخصصان پیش از جراحی استئوتومی به آن توجه می‌ کنند سن افراد و البته آناتومی بدن است، اگر آناتومی بدن با این جراحی سازگاری داشته باشد افراد کاندیدای مناسبی برای استئوتومی هستند و عموماً این جراحی برای افراد زیر ۶۰ سال نتایج بهتری به همراه دارد.

اگر متخصصان متوجه شوند که بیماران سایش زانو را تنها در یک سمت تجربه کرده و کشک زانو کاملاً سالم است می‌ توانند جراحی استئوتومی را نیز انجام دهند، به خاطر داشته باشید که بیماران برای این عمل حداقل باید بتوانند زانوی خود را به آسانی خم کرده و صاف کنند و متخصصان معتقدند که اگر زانو در حد ۹۰ درجه تحرک داشته باشد این افراد کاندیدای مناسبی برای جراحی خواهند بود.

پیش از جراحی استئوتومی متخصصان وضعیت جسمانی بیماران را ارزیابی می‌ کنند، اگر افراد با بیماری آرتریت روماتوئید مواجه باشند و سایر بیماری‌ های روماتیسمی را تجربه کرده باشند نمی‌ توانند جراحی استئوتومی زانو را انجام دهند.

مراقبت‌ های قبل از جراحی استئوتومی

اگر متخصصان جراحی استئوتومی را برای بیماران مناسب بدانند قبل از این جراحی اقداماتی را انجام می‌ دهند که هر کدام از آنها اهمیت ویژه‌ ای داشته و با حساسیت زیاد این فرایند سپری می‌شود.

قبل از عمل باید انواع آزمایشات قلبی را انجام داده تا پزشک از حضور بیماری‌ های قلبی پنهان مطلع شود، به خاطر داشته باشید که سوابق پزشکی بیماران می‌ تواند اطلاعات خوبی به پزشک داده و تمامی داروهای مصرفی را باید به متخصصان اعلام کنید.

متخصصان برای کاهش ریسک عفونت بعد از جراحی تمامی بیماری‌ های عفونی را در بدن بررسی کرده و این فرایند مستلزم انجام آزمایشات تخصصی خواهد بود، در صورت نیاز پزشک به واسطه رادیوگرافی می‌ تواند تصاویری از بخش‌ های مختلف زانو دریافت کرده و محل آسیب دیده را به طور دقیق‌ تر بررسی خواهند کرد.

شیوه انجام جراحی استئوتومی زانو

همانگونه که در بخش ابتدایی مقاله اشاره شد، فرآیند جراحی استئوتومی زانو شامل برش یا افزودن بخشی از استخوان‌های اطراف زانو در موارد ناهنجاری و عدم تعادل است.

این رویکرد درمانی عمدتاً برای مدیریت اختلالات مرتبط با آرتروز زانو به کار می‌رود و مراحل آن به صورت زیر توصیف می‌شود:

آماده‌سازی بیمار برای جراحی

مرحله نخست در این عمل، آماده‌سازی فرد است.

پیش از شروع هرگونه اقدام جراحی، بررسی‌ها و آزمایش‌های ضروری بر روی بیمار صورت می‌گیرد تا اطمینان حاصل شود که وی برای انجام عمل مناسب است یا نه.

این بررسی‌ها ممکن است شامل تست‌های خونی، رادیوگرافی و تصویربرداری‌های مربوطه باشد که بیمار باید آن‌ها را انجام دهد و نتایج را به جراح تحویل دهد.

پروسه جراحی استئوتومی زانو

در طول عمل جراحی، بسته به نوع اختلال که بیمار به آن دچار است، روش اجرا می‌شود.

با این حال، به طور کلی، فرآیند به این شکل پیش می‌رود که قسمت‌های ناهنجار استخوان بریده و از سایر بخش‌های زانو جدا می‌گردد، و سپس یک قطعه جایگزین در محل قرار می‌گیرد تا تعادل بین استخوان‌ها برقرار شود.

در نهایت، استخوان با پیچ و مهره ثابت شده و عمل به پایان می‌رسد.

تقویت و بازسازی زانو پس از جراحی استئوتومی

پس از اتمام جراحی، مرحله بازسازی و بهبود زانو آغاز می‌شود.

بعد از خروج بیمار از بیمارستان، پزشک وی را به جلسات فیزیوتراپی معرفی می‌کند تا از طریق تمرینات متنوع، عضلات زانو ترمیم و تقویت گردد.

این تمرینات می‌تواند شامل حرکات کششی، تقویتی یا تعادلی باشد.

مراقبت ‌های بعد از جراحی استئوتومی زانو

بعد از انجام این جراحی ترمیمی نیاز است که مراقبت‌ های گفته شده توسط پزشک را با حساسیت زیاد انجام دهید و با تزریق داروی مسکن شرایط را برای بیماران آسان‌ تر خواهند کرد.

اما پس از ترخیص از بیمارستان مهم است که داروها را به طور منظم مصرف کنید و انواع مسکن‌ های خوراکی که برای کاهش درد تجویز می‌شود را در زمان مناسب مصرف کنید، با این کار هرگز دردهای بعد از جراحی را متحمل نخواهید شد.

قطعاً بعد از جراحی زخمی را در ناحیه زانو خواهید داشت با تمیز نگه داشتن زخم و خشک کردن آن به طور مرتب از عفونت محل مورد نظر خودداری کرده و باید پانسمان را در زمان مشخص شده تعویض کنید.

بعد جراحی استئوتومی زانو نباید به هیچ عنوان پا به صورت آویزان قرار بگیرد، مهم است که حتماً هنگام نشستن یک بالشت کوچک را در زیر زانوها قرار داده تا مبادا فشار مضاعف و بخش ترمیمی وارد شود.

مراقب باشید که بعد از جراحی نمی‌ توانید مدت زمان زیادی را ایستاده و یا زانو را به طور مرتب خم و راست کنید، مهم است که بعد از جراحی مدت بیشتری را به استراحت اختصاص داده و برای راه رفتن تنها در مواقع ضروری از واکر استفاده نمایید.

بعد از جراحی زانو همه افراد موظف به استفاده از بریس هستند و تنها می‌ توانید هنگام حمام کردن و تمرین درمانی آن را برای مدت محدود باز کنند، به یاد داشته باشید که برای انجام سایر فعالیت‌ های شخصی بهتر است که از دیگران کمک دریافت کرده و حدوداً تا دو ماه انجام رانندگی برای بیماران ممنوع است.

مزایای جراحی استئوتومی زانو

اگر متخصصان جراحی استئوتومی را برای بهبود آسیب دیدگی‌ های زانو مناسب بدانند قطعاً مزایای این عمل را برای بیماران شرح داده تا با آگاهی و اطمینان بیشتری در مورد این شیوه درمانی برای بهبود اقدام کنند.

از مهمترین مزایای جراحی استئوتومی باید به اصلاح تراز و آرایش زانو اشاره کرد، اگر به واسطه فشار مضاعفی که به مفصل آسیب دیده وارد می‌شود زانوها فرم طبیعی خود را از دست بدهند و به سمت داخل یا خارج تغییر شکل دهند پزشکان می‌ توانند با استفاده از جراحی استئوتومی و ایجاد اصلاحات و ترمیم محل آسیب دیده وضعیت زانوها را به حالت قبل بازگردانند.

از مهمترین مزایای جراحی استئوتومی باید به افزایش طول عمر مفصل زانو اشاره کرد، متخصصان با ایجاد اصلاحات در این محدوده فشارهای مضاعف و غیر استاندارد را از روی مفاصل برداشته و قطعاً به این واسطه زانو عملکرد بهتری خواهد داشت.

یکی دیگر از مزایای جراحی استئوتومی این است که متخصصان شرایط را به گونه‌ ای فراهم می‌ کنند که فشار وارد بر قسمت آسیب دیده کمتر شده و فشار بر قسمت سالم‌ تر وارد م‌یشود، البته این شرایط به گونه‌ ای فراهم می‌شود که هرگونه فشار مضاعف به طور کامل برطرف شود و متخصصان ضمن ترمیم قسمت‌ های آسیب دیده می‌ توانند از بخش‌ های سالم نیز به درستی محافظت کنند.

حتما شما هم شنیده‌ اید که با از بین رفتن مفصل زانو متخصصان جهت تعویض آن به طور کامل اقدام می‌ کنند اما زمانی که جراحی استئوتومی انجام می‌شود متخصصان هدف خود را بهبود اوضاع و ترمیم مفصل اصلی قرار می‌ دهند و سعی دارند با به تاخیر انداختن جراحی تعویض مفصل زانو شرایط را برای درمان بیماران فراهم کنند.

معایب جراحی استئوتومی زانو

جراحی استئوتومی زانو، اگرچه می‌تواند برای برخی بیماران مفید باشد، دارای معایبی است که باید در نظر گرفته شوند.

در زیر به برخی از معایب اصلی این جراحی اشاره شده است:

• دوره نقاهت طولانی: بهبودی کامل پس از جراحی استئوتومی زانو ممکن است چندین ماه طول بکشد.بیماران معمولاً نیاز به فیزیوتراپی طولانی‌مدت و محدودیت در فعالیت‌های روزانه دارند.
• خطر عوارض جراحی: مانند هر جراحی دیگر، استئوتومی زانو نیز می‌تواند خطراتی مانند عفونت، خونریزی، لخته شدن خون (ترومبوز) یا آسیب به عصب‌ها و عروق خونی را به همراه داشته باشد.
• درد و ناراحتی پس از جراحی: بیماران ممکن است پس از جراحی با درد قابل‌توجهی مواجه شوند که نیاز به مدیریت با داروهای مسکن دارد.
• محدودیت در فعالیت‌های سنگین: حتی پس از بهبودی، برخی بیماران ممکن است نتوانند به فعالیت‌های سنگین یا ورزش‌های پرتحرک بازگردند، زیرا مفصل زانو ممکن است همچنان تحت فشار باشد.
• احتمال نیاز به جراحی‌های بعدی: استئوتومی زانو ممکن است به طور موقت علائم را تسکین دهد، اما در برخی موارد، بیماران در آینده به جراحی‌های دیگری مانند تعویض کامل مفصل زانو نیاز پیدا می‌کنند.
• عدم تطابق نتایج در همه بیماران: نتایج جراحی ممکن است در همه بیماران یکسان نباشد و برخی ممکن است بهبود قابل‌توجهی در علائم خود مشاهده نکنند.
• تغییرات بیومکانیکی: تغییر زاویه استخوان‌ها ممکن است باعث تغییر در نحوه توزیع وزن در زانو شود که می‌تواند به مشکلات جدید در سایر قسمت‌های زانو یا مفاصل مجاور منجر شود.
• هزینه‌های مالی: جراحی استئوتومی زانو و دوره نقاهت آن می‌تواند هزینه‌بر باشد، به‌ویژه اگر نیاز به جلسات متعدد فیزیوتراپی یا مراقبت‌های پس از جراحی باشد.

هزینه جراحی استئوتومی زانو

تعیین هزینه دقیق برای جراحی استئوتومی زانو امکان‌پذیر نیست، زیرا روش درمانی مورد استفاده برای هر فرد متفاوت است و شرایط بیماری از یک نفر به نفر دیگر فرق می‌کند.

به عنوان مثال، ممکن است یک بیمار تنها نیاز به برداشتن بخش کوچکی از استخوان ساق پا داشته باشد، در حالی که بیمار دیگر علاوه بر برداشتن بخشی از استخوان ساق، نیازمند اصلاح استخوان فمور نیز باشد.

به همین دلیل، هزینه جراحی استئوتومی برای این دو نفر متفاوت خواهد بود.