تاندونیت یا التهاب تاندون چیست؟

تاندون ها فیبرهای نواری محکم و ضخیمی هستند که باعث اتصال ماهیچه‌ ها و استخوان‌ ها به یکدیگر می‌شوند.

زمانی که تاندون‌ ها آسیب می‌ بینند متورم شده و درد زیادی را در مفاصل متحمل خواهید شد، به مرور زمان این درد و سفتی ایجاد شده در تاندون‌ ها منجر به محدودیت‌ های حرکتی می‌شود.

از رایج ترین التهابات تاندون می‌ توان به آسیب دیدگی تاندون آشیل، التهاب تاندون فوق خاری، آسیب دیدگی تاندون آرنج و انگشت ماشه اشاره کرد.

التهاب تاندول آشیل زمانی اتفاق می‌ افتد که درد شدیدی را در قسمت ساق پا متحمل میشوید تاندون آشیل ضخامت بسیار زیادی داشته که پاشنه پا را به ماهیچه ساق پا متصل می‌ کند و به این واسطه راه رفتن، دویدن و پریدن برای افراد آسان می‌شود.

آسیب دیدگی تاندون آشیل برای ورزشکاران مسئله‌ ای شایع است و ممکن است افراد در پی ابتلا به آرتریت روماتوئید با این اختلال مواجه شوند.

التهاب تاندون فوق خاری مربوط به مفصل شانه می‌شود، زمانی که مفصل شانه ملتهب میشود حرکت دست و شانه عملاً با دردی طاقت فرسا همراه خواهد بود.

با این حال اگر التهاب تاندون در قسمت آرنج، انگشت ماشه و مچ دست اتفاق بیفتد قطعاً درد زیادی در پی داشته و تا زمانی که تاندون ها بهبود پیدا نکنند این دردها فروکش نخواهند کرد.

علائم بیماری تاندونیت

• تورم تاندون
• حساسیت مستقیم روی تاندون
• احساس درد با حرکت کردن ناحیه ی آسیب دیده
• حس ترک خوردگی یا ورم داشتن هنگام حرکت مفصل
• وجود توده یا برآمدگی روی تاندون
• سفتی ناشی از تورم

از مهمترین علائم و نشانه‌ های تاندونیت باید به دردی مبهم در مفاصل و سایر اندام‌ ها اشاره کرد، معمولاً این دردها در زمان حرکت افزایش پیدا کرده و تا زمانی ادامه پیدا می‌ کند که حرکت اندام مربوطه را متوقف کنید.

این دردها عموماً پیشرونده هستند و با گذر زمان بیشتر خواهند شد، بیماری تاندونیت مربوط به اختلالات و آسیب‌ های تاندون در بخش‌ های مختلف بدن است.

زمانی که این اتفاق می‌ افتد تورمی را در بخش آسیب دیده تجربه کرده که عموماً با حس گرما و قرمزی همراه است، این عارضه به مرور زمان سبب کاهش دامنه حرکتی بدن شده و احساس ضعف و ناراحتی در اندام آسیب دیده همواره وجود دارد.

تاندونیت از آن دسته آسیب‌ هایی است که به مرور زمان درمان نمیشود بلکه نیاز به فرایندهای تخصصی داشته و اقدامات لازم برای ترمیم بخش‌ های آسیب دیده باید انجام شود در غیر این صورت فشاری که به تاندون وارد می‌شود سبب تشدید آسیب‌ ها و اختلالات شده و به مرور زمان حرکت اندام مربوطه غیر ممکن میشود.

علت تاندونیت چیست؟

• افزایش سن
• حرکات تکراری
• ورزش سنگین
• وضعیت بدنی نامناسب
• بیماری‌های روماتیسمی
• دیابت
• نقرس
• مصرف برخی داروها

بسیاری از افرادی که با تاندونیت مواجه هستند ممکن است به یکباره با این اختلال مواجه شوند یا به مرور زمان آسیب دیدگی‌ هایی که در تاندون اتفاق می‌ افتد و شرایط درمان مهیا نشده است باعث پدیدار شدن این محدودیت‌ ها خواهد شد.

متخصصان بر این باورند که افزایش سن یکی از عوامل مهم و تاثیرگذار بر تاندونیت است.

اگر در پی انجام شغل خود و یا تحرکات ورزشی حرکات یکسان و مشابه را در یک دامنه تکراری انجام می‌ دهید احتمال بروز تاندونیت نیز وجود دارد.

از طرف دیگر قرار دادن بدن در موقعیت نامناسب و افزایش ناگهانی تمرینات ورزشی می‌ تواند عاملی برای اختلال در سلامت تاندون‌ ها باشد، متخصصان یکی از مهمترین عوامل تاثیرگذار بر بروز تاندونیت را وارد کردن فشار زیاد به عضلات می‌ دانند.

اگر بدن آمادگی پذیرش حجم تمرینات بالا و وزن سنگین را نداشته باشد قطعاً عضلات و تاندون‌ ها در فشار قرار گرفته و پارگی و التهابی که در تاندون‌ ها اتفاق می‌افتد سبب بروز بیماری‌ های خاص مانند تاندونیت خواهد شد.

به خاطر داشته باشید که برخی از انواع بیماری‌ ها مانند روماتیسم مفصلی، نقرس، نقرس کاذب و بیماری‌ های خونی و هرگونه آسیب‌ های کلیوی می‌ توانند بر بروز تاندونیت اثرگذاری مستقیم داشته باشند.

مصرف برخی داروها نیز می‌تواند خطر ابتلا به تاندونیت را افزایش دهد. آنتی‌بیوتیک‌های گروه فلوروکینولون‌ (مانند سیپروفلوکساسین و لووفلوکساسین) و مصرف طولانی‌مدت کورتیکواستروئیدها، به‌ویژه در افراد سالمند یا ورزشکاران، احتمال التهاب و حتی پارگی تاندون را بیشتر می‌کنند.

چه کسانی بیشتر در معرض تاندونیت هستند؟

تاندونیت یا التهاب تاندون ممکن است در هر سنی ایجاد شود، اما برخی افراد به دلیل نوع شغل، فعالیت‌های روزانه یا ابتلا به بعضی بیماری‌ها، بیشتر از دیگران در معرض این عارضه قرار دارند.

شناخت این عوامل می‌تواند به پیشگیری از التهاب تاندون و کاهش احتمال آسیب کمک کند.

افرادی که بیشتر در معرض تاندونیت قرار دارند عبارت‌اند از:

• ورزشکاران: انجام تمرینات سنگین و حرکات تکراری احتمال التهاب تاندون را افزایش می‌دهد.
• کارمندان: نشستن طولانی‌مدت و استفاده مداوم از کامپیوتر به مچ و شانه فشار وارد می‌کند.
• تایپیست‌ها: حرکات مکرر انگشتان و مچ دست خطر تاندونیت را بیشتر می‌کند.
• نقاش‌ها: کار مداوم بالای سطح شانه باعث فشار روی تاندون‌ها می‌شود.
• نجارها: استفاده مکرر از ابزارهای دستی می‌تواند موجب آسیب تاندون‌ها شود.
• کارگران: بلند کردن اجسام سنگین و فعالیت‌های تکراری از عوامل مهم خطر هستند.
• سالمندان: افزایش سن باعث کاهش انعطاف‌پذیری و استحکام تاندون‌ها می‌شود.
• افراد دیابتی: دیابت می‌تواند احتمال التهاب و آسیب تاندون‌ها را افزایش دهد.
• افراد مبتلا به بیماری‌های روماتیسمی: التهاب مفاصل گاهی تاندون‌ها را نیز درگیر می‌کند.
• افراد با وضعیت بدنی نامناسب: انجام حرکات نادرست هنگام کار یا ورزش فشار بیشتری به تاندون‌ها وارد می‌کند.

اگر جزو این گروه‌ها هستید، رعایت اصول ارگونومی، گرم کردن بدن قبل از فعالیت و استراحت کافی بین حرکات تکراری می‌تواند تا حد زیادی از بروز تاندونیت پیشگیری کند.

انواع التهاب تاندون

تاندونیت معمولا بر اساس محل درگیری نام گذاری شده است که انواع آن عبارتند از:

التهاب تاندون شانه

التهاب تاندون شانه که با نام تاندونیت روتاتور کاف یا التهاب ناحیه بالاخاری نیز شناخته می‌شود، یکی از شایع‌ترین انواع التهاب تاندون است.

این عارضه معمولاً هنگام بالا بردن دست، چرخاندن شانه یا انجام فعالیت‌های روزمره باعث درد و محدودیت حرکت می‌شود.

در موارد شدید، التهاب تاندون‌های اطراف شانه می‌تواند منجر به آسیب مجموعه روتاتور کاف شده و عملکرد طبیعی مفصل شانه را تحت تأثیر قرار دهد.

التهاب تاندون آشیل

تاندون آشیل در پشت ساق پا قرار دارد و عضلات ساق را به استخوان پاشنه متصل می‌کند.

التهاب این تاندون بیشتر در ورزشکاران، دوندگان و افرادی که فعالیت بدنی سنگین دارند دیده می‌شود.

استفاده از کفش نامناسب، افزایش ناگهانی شدت تمرینات یا وارد شدن فشار مداوم به پا از مهم‌ترین عواملی هستند که می‌توانند باعث التهاب تاندون آشیل شوند.

التهاب تاندون آرنج

التهاب تاندون آرنج معمولاً به دو شکل بروز می‌کند. آرنج تنیس‌بازان (Tennis Elbow) با درد در قسمت خارجی آرنج همراه است و گاهی درد تا ساعد و مچ دست نیز انتشار پیدا می‌کند.

در مقابل، آرنج گلف‌بازان (Golfer’s Elbow) باعث درد در بخش داخلی آرنج می‌شود و هنگام گرفتن یا بلند کردن اجسام، درد می‌تواند تا مچ دست ادامه داشته باشد.

التهاب تاندون مچ دست

التهاب تاندون مچ دست بیشتر در افرادی دیده می‌شود که حرکات تکراری مچ را در طول روز انجام می‌دهند؛ مانند کار با کامپیوتر، تایپ کردن یا استفاده مداوم از ابزارهای دستی. یکی از شایع‌ترین مشکلات این ناحیه، تاندینوپاتی مچ دست است که علاوه بر التهاب، ممکن است با تغییرات و آسیب تدریجی بافت تاندون نیز همراه باشد و در صورت درمان نشدن، باعث درد و کاهش عملکرد مچ شود.

التهاب شست بلک‌بری یا سندرم دکوروان

در سندرم دکوروان، غلاف اطراف تاندون‌های شست دچار التهاب و تورم می‌شود.

این التهاب معمولاً در ناحیه بین مچ دست و پایه شست ایجاد شده و با ضخیم شدن غلاف تاندون، حرکت شست با درد و محدودیت همراه خواهد بود.

انجام حرکات تکراری شست یا گرفتن اجسام می‌تواند علائم این بیماری را تشدید کند.

التهاب شست ماشه‌ای یا انگشت ماشه‌ای

در این نوع التهاب، هنگام خم و صاف کردن شست یا یکی از انگشتان، صدایی شبیه کلیک یا گیر کردن انگشت احساس می‌شود.

التهاب و ضخیم شدن غلاف تاندون در کف دست باعث می‌شود حرکت تاندون به‌صورت روان انجام نشود و انگشت در حالت خمیده قفل شود.

در برخی افراد نیز ممکن است یک برجستگی کوچک در مسیر تاندون ایجاد شود که هنگام حرکت انگشت قابل لمس باشد.

راه‌های تشخیص تاندونیت

تشخیص تاندونیت معمولاً با بررسی علائم بیمار و معاینه توسط پزشک آغاز می‌شود.

درد هنگام حرکت، محدود شدن دامنه حرکتی و حساسیت در محل تاندون از مهم‌ترین نشانه‌هایی هستند که می‌توانند احتمال التهاب تاندون را مطرح کنند.

با این حال، برای تشخیص دقیق و بررسی شدت آسیب، پزشک از روش‌های مختلف تشخیصی استفاده می‌کند تا علت اصلی درد مشخص شود.

یکی از رایج‌ترین روش‌های تشخیص، رادیوگرافی (اشعه ایکس) است.

اگرچه اشعه ایکس خود تاندون را به‌طور مستقیم نشان نمی‌دهد، اما می‌تواند وجود رسوبات کلسیم در اطراف تاندون یا سایر مشکلات استخوانی را مشخص کند و به تشخیص دقیق‌تر پزشک کمک کند.

در کنار تصویربرداری، معاینه فیزیکی نیز اهمیت زیادی دارد.

پزشک با بررسی دامنه حرکت مفصل، محل درد، میزان حساسیت و گاهی صدای ایجادشده هنگام حرکت مفصل، وضعیت تاندون را ارزیابی می‌کند.

البته در بسیاری از موارد، به‌ویژه زمانی که احتمال پارگی یا آسیب شدید تاندون وجود داشته باشد، معاینه به‌تنهایی کافی نیست.

در چنین شرایطی، پزشک ممکن است انجام سونوگرافی یا MRI (تصویربرداری با ام‌آر‌آی) را توصیه کند.

این روش‌ها جزئیات بیشتری از وضعیت تاندون، میزان التهاب، پارگی یا آسیب‌های اطراف آن را نشان می‌دهند و به انتخاب بهترین روش درمان کمک می‌کنند.

در نهایت، متخصص ارتوپدی یا پزشک طب فیزیکی با توجه به علائم، سابقه پزشکی و نتایج معاینات و تصویربرداری، مناسب‌ترین روش تشخیصی را انتخاب می‌کند.

به همین دلیل، انجام کامل آزمایش‌ها و بررسی‌های تجویزشده، نقش مهمی در تشخیص دقیق و شروع درمان مؤثر تاندونیت دارد.

بهترین روش درمانی برای تاندونیت

زمانی که با بروز درد در مفاصل و عضلات به پزشک مراجعه می‌ کنید متخصصان طی بررسی‌ های جزئی‌ تر مشخص می‌ کنند که آیا آسیب دیدگی مربوط به تاندون‌ ها است و فرد با بیماری تاندونیت مواجه است یا خیر.

اگر نظر متخصصان تایید شود با راهکارهای ساده می‌ توانید برای درمان این آسیب اقدام کرده و ضمن استمرار در این فعالیت‌ ها شاهد بهبود تاندون‌ های آسیب دیده خواهید بود، متخصصان درمان‌ های خانگی را بر بهبود این آسیب موثر می‌ دانند و در صورت بروز تاندونیت می‌ توانید مدت زمان بیشتری را به استراحت اختصاص دهید و از حرکت دادن تاندون آسیب دیده اجتناب کنید.

از طرفی می‌ توانید برای کاهش درد هر دو تا سه ساعت یک بار کیسه یخ را بر محل مورد نظر قرار داده و اجازه دهید که سرما درمانی به مدت ۲۰ دقیقه ادامه پیدا کند، در صورت ابتلا به تاندونیت حتماً تحرک بدن را کمتر کرده و از دوش آب گرم و قرار گرفتن در محیط‌ های گرم و البته ماساژ درمانی خودداری نمایید.

در کنار مراقبت‌ های خانگی مصرف برخی از انواع داروها برای کاهش التهابات پیش آمده مناسب هستند و البته مصرف مسکن ایبوپروفن در زمان بندی مناسب بلامانع خواهد بود.

اگر درد ایجاد شده در تاندون آسیب دیده شدت پیدا کند پزشک استفاده از پماد غیر استروئیدی را یک روش ساده اما موثر می‌ دانند، با این حال باید تزریق کورتیکواستروئید را نیز یک روش موثر دانست که برای کاهش و تسکین فوری درد و التهابات پیش آمده مناسب می‌ باشد.

با بروز تاندونیت عضلات درگیر با این تاندون نیز با اختلال مواجه شده و از آنجایی که کارکرد عضلات را محدودتر می‌ کنید پدیدار شدن ضعف در این محدوده کاملاً طبیعی است.

متخصصان برای این افراد انجام فیزیوتراپی را مناسب دانسته و اگر متحمل دردهای شدید و طولانی هستید این روش برای تسکین و درمان درد مناسب خواهد بود.

علاوه بر موارد گفته شده تزریق پلاسمای غنی از پلاکت برای تسکین درد گزینه مناسبی است و برای بهبود تاندون‌ ها روشی موثر و کارآمد به شمار می‌ آید.

اگر آسیب دیدگی تاندون‌ ها به قدری شدید باشد که پزشک با سایر روش‌ ها نتواند اوضاع را بهبود دهد با انجام جراحی می‌ توانند بافت آسیب دیده را ترمیم کرده و ممکن است شرایط درمان کمی طولانی‌ تر سپری شود اما قطعاً از وخیم تر شدن اوضاع جلوگیری خواهند کرد.

سخن پایانی

تاندونیت از آن دسته آسیب‌ هایی است که اگر برای درمان آن سریع تر اقدام نشود به مرور زمان شرایط وخیم‌ تر شده و آسیب دیدگی گسترش پیدا می‌ کند، اما به خاطر داشته باشید که التهاب تاندون‌ ها در مواردی خطرناک است.

اگر این نوع آسیب دیدگی در کنار درد زیاد با تب و قرمزی همراه باشد باید به وضعیت بد تاندون‌ ها پی برده و سریعاً برای اقدامات درمانی به پزشک مراجعه نمایید.

علائم تاندونیت اگر با ضعف و ناراحتی همراه باشد و توانایی حرکت اندام آسیب دیده عملاً از بین برود مهم است که برای بهبود آسیب به پزشک مراجعه کنید.

به خاطر داشته باشید که متخصصان از سایر روش‌ های تشخیصی برای بررسی وضعیت تاندون‌ ها استفاده می‌ کنند البته اگر آسیب دیدگی شدید باشد پزشک با معاینات فیزیکی هم تا حدودی متوجه آسیب و شدت آن خواهد شد.

با وجود ابتلا به تاندونیت افراد با این نگرانی مواجه هستند که چه مدت زمان باید سپری شود تا تاندون آسیب دیده بهبود یابد، به خاطر داشته باشید که بر اساس شدت آسیب و شرایط درمان بیماری افراد زمان متغیری را باید از وضعیت بدن مراقبت کنند تا تاندون‌ ها به طور کامل ترمیم شوند، این مدت زمان از چند هفته تا چند ماه متغیر است، مهم است که در این فاصله زمانی مطابق با خواسته پزشک فرایندهای درمانی را انجام داده و از ایجاد هرگونه فشار به تاندون آسیب دیده خودداری نمایید.

تاندونی که تحت درمان قرار می‌ گیرد بیش از هر زمان دیگری مستعد آسیب و اختلالات وسیع‌ تر است، مهم است که در این دوره از سلامت بدن مراقبت کرده تا مبادا فشاری مضاعف به دیگر تاندون ها وارد شود.