خالی کردن زانو چرا رخ می دهد؟

خالی کردن زانو به شرایطی گفته می‌شود که زانو به طور ناگهانی توانایی تحمل وزن بدن را از دست می دهد.

خالی کردن زانو می تواند باعث زمین خوردن افراد شود و می تواند باعث ایجاد حوادث جدی و خطرناک نیز شود.

خالی کردن زانو چیست؟

خالی کردن زانو به از دست رفتن ناگهانی کنترل زانو گفته می‌شود.

این عارضه اغلب بدون درد یا با حالات مختلف اتفاق می افتد و فرد به طور ناگهانی دچار زمین خوردن و حوادث مختلف می‌شود.

خالی کردن زانو شرایطی کاملاً متفاوت با مشکلات یا درد زانو است.

این افراد به طور ناگهانی حس ناپایداری زانو دارند یا اینکه ممکن است همزمان با آن تقه یا قفل شدن زانو را هم تجربه کنند.

معمولاً خالی کردن زانو هنگام راه رفتن، پایین آمدن از پله ها یا چرخیدن ناگهانی بیشتر اتفاق می افتد.

انواع خالی کردن زانو

خالی کردن زانو انواع مختلفی دارد که در ادامه به بررسی آنها می‌پردازیم.

ناشی از ضعف عضلانی

شایع ترین نوع خالی کردن زانو به علت ضعف شدیدی است که در عضلات چهار سر ران و همسترینگ اتفاق می افتد.

معمولاً این افراد با ابتلا به آرتروز یا زانو درد مزمن چنین حالتی را تجربه می کنند و اغلب تورمی ایجاد نمی کند.

ناشی از عوامل فیزیکی

مهمترین علت خالی کردن زانو در این شرایط پارگی مینیسک یا گیر کردن چیزی در داخل مفصل است.

علاوه بر اینکه این افراد خالی کردن زانو را تجربه می کنند ممکن است درد ناگهانی، قفل شدن زانو یا صدای کلیک را متوجه شوند.

ناشی از آسیب رباط ها

آسیب دیدگی رباط در ورزشکاران بسیار شایع است و به دلیل اینکه این آسیب هنگام پریدن، دویدن یا تغییر جهت ناگهانی اتفاق می افتد ممکن است فرد علاوه بر آسیب به رباط صلیبی قدامی دچار بی ثباتی زانو شود یا اصطلاحا زانو خالی می کند.

ناشی از آرتروز

در سالمندان و افراد مبتلا به آرتروز که تخریب غضروف مفصل اتفاق می افتد خالی کردن زانو بسیار شایع است.

با این تفاوت که چنین عارضه ای در این افراد به صورت تدریجی اتفاق می افتد و اغلب با درد مزمن همراه است.

دلایل خالی کردن زانو

خالی کردن زانو به چند عامل مختلف بستگی دارد و مهمترین آن ناپایداری در ساختارهای مفصل زانو است.

در ادامه دقیق تر به این موضوع خواهیم پرداخت.

پارگی رباط ها

پارگی رباط ها به ویژه رباط صلیبی قدامی یکی از مهمترین علل خالی کردن زانو است.

رباط ها مانند طناب های محکمی هستند که استخوان ها را به هم متصل می کنند، اگر رباط پاره شود و وجود نداشته باشد لغزش ناگهانی در زانو رخ می دهد.

پارگی مینیسک ها

بر اثر پارگی مینیسک زانو احتمال خالی کردن یا قفل شدن ناگهانی زانو وجود دارد، مینیسک نوعی ضربه گیر بین استخوان ران و ساق است.

زمانی که پارگی مینیسک اتفاق می افتد نه تنها درد زانو رخ می دهد بلکه قفل شدن ناگهانی یا خالی کردن زانو به کرات تکرار خواهد شد

ناپایداری کشکک زانو

زمانی که در رفتگی در کشکک زانو اتفاق می افتد یا کشکک ناپایدار می‌شود امکان خالی کردن زانو شدت پیدا می کند.

این عارضه هنگام ایستادن طولانی یا بالا آمدن از پله تکرار خواهد شد.

از آنجایی که کشکک در ناحیه حساس و جلویی زانو قرار می گیرد در معرض ضربه و آسیب های بسیار زیاد است و لغزش در آن با حس خالی شدن زانو همراه است.

ناصافی و سائیدگی غضروف ها

غضروف ها نقش مهمی در ثبات و پایداری زانو دارند.

اگر با گذر زمان یا بیماری های مختلف غضروف فرسوده شود قدرت و نرمی حرکت زانو کاهش پیدا می کند و حس خالی شدن رخ می دهد.

ضعیف شدن عضلات اطراف زانو

عملکرد صحیح عضلات نقش مهمی در ثبات زانو دارند.

اگر ضعف عضلات اطراف زانو به ویژه چهارسر یا همسترینگ اتفاق بیفتد زانو توانایی نگه داشتن وزن بدن را ندارد و با توجه به آسیب های ساختاری پیش آمده خالی کردن زانو اتفاق می افتد.

تشخیص ناپایداری زانو

با تجربه خالی کردن زانو و تکرار این اتفاق باید به پزشک مراجعه کنید تا علت ناپایداری زانو هر چه سریع تر مشخص شود.

برای تشخیص دقیق علت این آسیب جسمانی پزشکان ابتدا شرح حال دقیقی از بیمار دریافت می کنند که این تجربه چه زمانی اتفاق افتاده و شدت آن چقدر است.

متخصصان در نهایت اقدام به معاینه بالینی زانو می کنند تا علائم پارگی رباط، پارگی مینیسک یا ناپایداری کشکک را بررسی نمایند.

می توان با معاینات اولیه احتمال بروز ساییدگی یا ناصافی غضروف را هم تشخیص دهند.

گاهی اوقات پزشکان برای تشخیص دقیق و جمع آوری اطلاعات بیشتر از روش تصویربرداری استفاده می کنند.

ام آر آی به طور دقیق مشخص می کند که پارگی رباط مینیسک، آسیب غضروف یا التهاب داخلی اتفاق افتاده است یا خیر و حتی میزان آسیب را معین خواهد کرد.

برای تصویربرداری از بخش های آسیب دیده زانو رادیوگرافی نیز موثر است.

در تشخیص علت خالی کردن زانو استفاده از تست های تکمیلی نیز توصیه می‌شود.

پزشکان متخصصی مثل دکتر مهدی درزی می توانند با نوار عصب و عضله یا اسکن تخصصی و آرتروسکوپی موارد مبهم را بررسی کرده و تشخیص نهایی را اعلام می کنند.

درمان خالی کردن زانو

خالی کردن زانو به هیچ عنوان اتفاقی عادی نیست و باید با تکرار این شرایط به پزشک مراجعه کرد و علاوه بر تشخیص علت آسیب برای درمان اقدام نمود.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی اقدامی موثر و مهم برای درمان خالی کردن زانو است و بیش از ۷۰ درصد اثرگذاری مثبت را در بهبود این عارضه خواهد داشت.

فیزیوتراپی با هدف تقویت عضلات چهار سر و همسترینگ انجام می‌شود و به افزایش ثبات مفصل زانو کمک می کند.

اگر فیزیوتراپی در این شرایط به درستی صورت پذیرد منجر به کاهش فشار روی رباط ها و غضروف ها می‌شود و از پیشرفته ناپایداری زانو جلوگیری می کند.

فیزیوتراپی در صورت خالی کردن زانو برای کسانی مناسب است که مبتلا به آرتروز و ساییدگی غضروف هستند یا ضعف عضلات و ناپایداری کشکک از طرف پزشک تایید می‌شود.

بریس

برای درمان خالی کردن زانو برخی از پزشکان استفاده از بریس یا زانوبند طبی را توصیه می کنند.

این نوع لوازم کمکی و درمانی سبب افزایش ثبات زانو می‌شود، از خالی کردن ناگهانی زانو جلوگیری می کند و هنگام راه رفتن یا ورزش کردن نوعی محافظ برای زانو است.

تغییر سبک زندگی

در بهبود و درمان خالی کردن زانو استفاده از راهکارهای خانگی یا تغییر سبک زندگی بسیار موثر است.

پزشکان معتقدند که در این شرایط باید فشار وارد بر زانو را کاهش دهید و به ازای هر ۱ کیلوگرم کاهش وزن، ۴ کیلوگرم فشار از روی زانو کمتر می‌شود.

این افراد نباید زیاد از پله استفاده کنند یا در حالت چهار زانو قرار بگیرند، استفاده از کفش مناسب و اصلاح وضعیت نشستن و بلند شدن به درمان آنها کمک می کند.

جراحی

در صورتی که سایر اقدامات برای درمان خالی کردن زانو موثر نباشد پزشک جراحی را آخرین گزینه درمانی می داند.

جراحی معمولا برای بیمارانی کاربرد دارد که پارگی کامل رباط یا پارگی شدید مینیسک را تجربه می کنند.

ناپایدار شدن کشکک و عدم پاسخ به درمان های غیر جراحی باعث می‌شود تا پزشک جراحی را راهکار درمانی مناسب تر بداند.

تغذیه مناسب

در پروسه درمان خالی کردن زانو نقش تغذیه را نادیده نگیرید.

تغذیه مناسب یک اقدام درمانی کمک کننده است و اگر از پروتئین کافی، امگا ۳، کلسیم و ویتامین D استفاده کنید به تقویت ثبات زانو کمک خواهید کرد.

ضمنا برای ترمیم بافت ها مصرف ویتامین C را فراموش نکنید.

برای بیمارانی که به بی ثباتی زانو یا خالی کردن زانو مبتلا هستند استفاده از امگا ۳ و کلاژن نیز توصیه می‌شود.

دارو درمانی

یکی از روش های درمانی رایج و تاثیرگذار بر درمان خالی کردن زانو استفاده از داروهایی است که پزشک تجویز می کند.

متخصصان برای این دسته از بیماران استامینوفن و داروهایی مثل ایبوپروفن و دیفلوفناک را تجویز می کنند و از پمادهای ضد التهاب موضعی استفاده خواهند کرد.

استفاده از این داروها برای مدت کوتاه رایج است و برای مصرف طولانی مدت آن فقط با نظر پزشک پیش روید.