شکستگی لگن یکی از جدی‌ترین آسیب‌های استخوانی است که می‌تواند در اثر زمین خوردن، تصادف یا ضربه شدید ایجاد شود و در صورت درمان نکردن به‌موقع، عوارضی مانند کاهش توان حرکتی، درد مزمن و حتی ناتوانی دائمی را به همراه داشته باشد.

بسیاری از افراد پس از آسیب، این سؤال را دارند که شکستگی لگن چه علائمی دارد، آیا همیشه به جراحی نیاز است و دوران بهبودی آن چقدر طول می‌کشد؟

پاسخ این پرسش‌ها به نوع شکستگی، سن بیمار و شدت آسیب بستگی دارد.

در این مقاله به‌صورت کامل با علائم، علل، انواع، روش‌های تشخیص، درمان، مراقبت‌های دوران نقاهت و علائم جوش خوردن شکستگی لگن آشنا می‌شوید تا بتوانید بهترین تصمیم را برای درمان و بازگشت به زندگی عادی بگیرید.

شکستگی لگن چیست؟

شکستگی لگن به آسیب و ترک‌خوردگی یکی از استخوان‌های تشکیل‌دهنده حلقه لگنی گفته می‌شود.

این آسیب می‌تواند در اثر ضربه‌های شدید مانند تصادف یا سقوط از ارتفاع ایجاد شود، اما در افراد سالمند و مبتلا به پوکی استخوان، حتی زمین خوردن ساده نیز ممکن است باعث شکستگی شود.

شدت شکستگی لگن از ترک‌های کوچک و بدون جابه‌جایی تا شکستگی‌های پیچیده و ناپایدار متفاوت است.

برخی شکستگی‌ها با درمان غیرجراحی کنترل می‌شوند، در حالی که شکستگی‌های جابه‌جا شده یا ناپایدار ممکن است به جراحی نیاز داشته باشند.

نوع شکستگی، میزان جابه‌جایی استخوان، آسیب به بافت‌های اطراف و شرایط عمومی بیمار در انتخاب روش درمان نقش مهمی دارند.

بنابراین تشخیص دقیق توسط متخصص ارتوپدی و انجام تصویربرداری مناسب برای تعیین برنامه درمان ضروری است.

علت شکستگی لگن چیست؟

با بالا رفتن سن، استخوان‌های شما به طور طبیعی قدرت خود را از دست می‌دهند و احتمال شکستن آن‌ها، حتی در اثر افتادن جزئی، بیشتر می‌شود.

برخی از علت های شکستگی لگن عبارتند از:

• تصادف با دوچرخه یا اتومبیل
• دریافت نکردن کلسیم و ویتامین D کافی
• فعال نبودن و عدم فعالیت ورزشی
• مصرف داروهای استروئیدی طولانی مدت که برای درمان آسم یا MS
• ضربه‌های مکرر که باعث شکستگی‌های استرسی می شود
• شکستگی‌های سر استخوان ران و در رفتن مفصل ران
• سابقه خانوادگی
• بیش از حد لاغر یا قد بلند بودن می‌تواند
• استعمال سیگار

علایم و نشانه های شکستگی لگن

• درد شدید در مفصل ران یا کشاله ران
• تورم
• کبودی
• حساسیت در محل آسیب دیده

بیشتر شکستگی های لگن باعث درد قابل توجهی در کشاله ران می شوند این حتی ممکن است که در زمانی که شما خوابیده یا نشسته اید هم شما را اذیت کند.

اگرچه برخی از افراد در چنین شرایطی می توانند راه بروند اما این کار آن ها باعث می شود ناحیه آسیب دیده لگن اغلب متورم و کبود شود.

اگر علاوه بر لگن بخش های دیگری هم آسیب دیده باشند، ممکن است علائم شکستگی لگن دیگری در افراد دیده شود.

• دیدن خون در ادرار
• مشکل در ادرار کردن
• از دست دادن غیرقابل کنترل ادرار
• خونریزی از راست روده یا ناحیه واژن

عوارض شکستگی لگن

شکستگی لگن می‌تواند باعث کاهش استقلال شود، گاهی عمر را کوتاه کند.

حدود نیمی از افرادی که دچار شکستگی لگن شده‌اند، قادر به بازیابی توانایی زندگی مستقل نیستند.

هنگامی که شکستگی لگن، از حرکت برای مدت طولانی جلوگیری می‌کند، عوارض می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• • لخته شدن خون در پاها یا ریه‌ها
  • زخم بستر
  • ذات‌الریه
  • ازدست‌دادن بیشتر توده عضلانی
  • افزایش خطر سقوط و آسیب
  • مرگ

عوامل خطر شکستگی لگن

عوامل خطر در شکستگی لگن ممکن است شامل موارد زیر باشد:

سن

با پیشرفت سن، استحکام استخوان‌ها کاهش می‌یابد و احتمال شکستگی لگن افزایش می‌یابد.

افراد مسن تر، به خصوص زنان پس از یائسگی، در معرض خطر بیشتری قرار دارند.

جنسیت

زنان در مقایسه با مردان، در معرض خطر بیشتری برای شکستگی لگن هستند.

این ممکن است به دلیل کاهش هورمون استروژن در زنان پس از یائسگی و کاهش استحکام استخوان‌ها باشد.

تاریخچه خانوادگی

اگر در خانواده‌تان سابقه شکستگی لگن رخ داده باشد، احتمال شکستگی لگن در شما نیز افزایش می‌یابد.

ضعف استخوان‌ها

بیماری‌هایی مانند اوستئوپروز (کاهش استحکام استخوان) و اوستئومالازی (کاهش چگالی استخوان) می‌توانند باعث کاهش استحکام استخوان و افزایش خطر شکستگی لگن شوند.

ضعف عضلات

عضلات قوی می توانند استخوان ها را در برابر ضربه ها و فشارهای قوی حفظ کنند. ضعف عضلات می تواند خطر شکستگی لگن را افزایش دهد.

عوامل محیطی

سقوط، ضربه، تصادفات و فعالیت‌های ورزشی با بار زیاد می‌توانند عوامل خطرزا برای شکستگی لگن باشند.

تصادفات رانندگی

شکستگی لگن می تواند در نتیجه تصادفات رانندگی شدید رخ دهد.

ورزش های خطرناک

ورزش هایی مانند اسکی، سوارکاری، فوتبال و هاکی که با ضربات سنگین و ضربه های قوی همراه هستند، ممکن است خطر شکستگی لگن را افزایش دهند.

مصرف داروها

مصرف برخی داروها مانند استروئیدها، آنتی‌دپرسان‌ها و آنتی‌است‌روئیدها نیز می‌تواند باعث ضعف استخوان و افزایش خطر شکستگی لگن شود.

سبک زندگی

سبک زندگی نامناسب شامل مصرف مکرر الکل، سیگار، تغذیه ناکافی از نظر ویتامین D و کلسیم، نداشتن فعالیت بدنی منظم و کمبود نور خورشید نیز می‌توانند عوامل خطرزا برای شکستگی لگن باشند.

برای افرادی که در معرض این عوامل هستند، ممکن است توصیه می شود از وسایل حفاظتی مانند کلاه، پوشش های محافظ و تجهیزات ایمنی در ورزش ها استفاده کنند و از رعایت اصول ایمنی در فعالیت های روزانه خود اطمینان حاصل کنند.

انواع مختلف شکستگی لگن چیست؟

انواع مختلف شکستگی لگن چیست؟

شکستگی فقرات لگنی (Fracture of the pelvic vertebrae)

در این نوع شکستگی، استخوان‌های فقرات لگنی که قسمتی از ستون فقرات را تشکیل می‌دهند، شکسته می‌شوند.

این نوع شکستگی معمولاً به دلیل تصادفات ، سقوط از ارتفاع و یا ضربه شدید به لگن رخ می‌دهد.

شکستگی عرضی لگن (Transverse pelvic fracture)

در این نوع شکستگی، استخوان‌های لگن در جهت افقی شکسته می‌شوند.

این نوع شکستگی ممکن است به دلیل ضربه مستقیم به لگن یا فشار قوی روی استخوان‌ها رخ دهد.

شکستگی ترکیبی لگن (Combined pelvic fracture)

این نوع شکستگی شامل شکستگی‌های متعدد در استخوان‌های لگن است.

ممکن است شامل شکستگی‌های عرضی، عمودی یا ترکیبی باشد.

شکستگی استخوان (Acetabular fracture)

استخوان آرنجی، استخوانی است که قسمتی از لگن را تشکیل می‌دهد.

شکستگی در این استخوان می‌تواند به دلیل ضربه شدید به لگن، تصادفات یا فشار قوی روی استخوان رخ دهد.

شکستگی پیوند لگن (Sacral fracture)

استخوان پیوند لگن که در قسمت پایینی ستون فقرات قرار دارد، ممکن است شکسته شود.

این نوع شکستگی معمولاً به دلیل سقوط از ارتفاع، تصادفات یا ضربه شدید به لگن رخ می‌دهد.

توجه داشته باشید که این تقسیم‌بندی نوعی است که برای توصیف شکستگی‌های لگن استفاده می‌شود و هر شکستگی ممکن است در بخش‌های مختلف لگن رخ دهد و شدت و جزئیات آن ممکن است متفاوت باشد.

برای تشخیص و درمان دقیق شکستگی لگن، مشاوره و بررسی توسط یک پزشک متخصص ارتوپدی الزامی است.

تشخیص شکستگی لگن

برای تشخیص شکستگی لگن، پزشک از روش‌های مختلفی استفاده می‌کند که عبارتند از:

بررسی تاریخچه بیماری

پزشک ابتدا تاریخچه بیماری شما را جمع‌آوری می‌کند و سوابق شما را بررسی می‌کند.

این شامل سوابق تصادفات، سقوط‌ها، ضربه‌ها و همچنین علائم و نشانه‌های شکستگی می‌شود.

معاینه بالینی

پزشک با بررسی بدن شما، احساس و لمس لگن و استخوان‌های اطراف آن، می‌تواند نشانه‌های شکستگی را تشخیص دهد.

ممکن است از روش‌هایی مانند فشار دادن روی لگن، و تکان دادن لگن و یا تحریک نقاط مشخصی بر روی لگن استفاده کند.

تصویربرداری

برای تشخیص دقیق‌تر و تایید شکستگی لگن، از روش‌های تصویربرداری مانند ایکس-رنگ، توموگرافی کامپیوتری (CT scan) و مغناطیس‌تصویری (MRI) استفاده می‌شود.

این روش‌ها به پزشک کمک می‌کنند تا شکستگی را به صورت دقیق تشخیص دهد و میزان آسیب را ارزیابی کند.

آزمایش‌های تکمیلی

در برخی موارد، پزشک ممکن است آزمایش‌های تکمیلی مانند آزمایش خون، آزمایش ادرار و یا آزمایش‌های دیگر را نیز درخواست کند تا علت شکستگی و میزان تأثیر آن روی سایر بخش‌های بدن بررسی شود.

آیا شکستگی لگن در سالمندان خطرناک است؟

بله. شکستگی لگن در سالمندان اهمیت بیشتری دارد، زیرا کاهش تراکم استخوان، ضعف عضلات، بیماری‌های زمینه‌ای و کاهش توانایی حرکتی می‌تواند روند درمان و توانبخشی را دشوارتر کند.

بی‌تحرکی طولانی پس از شکستگی نیز می‌تواند خطر عوارضی مانند لخته شدن خون، عفونت ریه، زخم بستر و کاهش بیشتر قدرت عضلات را افزایش دهد.

به همین دلیل، تشخیص و درمان سریع و همچنین شروع توانبخشی در زمان مناسب اهمیت زیادی دارد.

اگر فرد سالمند پس از زمین خوردن دچار درد لگن، ناتوانی در ایستادن یا مشکل در راه رفتن شده است، حتی در صورت نبود تغییر شکل واضح، باید از نظر شکستگی بررسی شود.

چه زمانی باید برای شکستگی لگن به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر پس از زمین خوردن، تصادف یا وارد شدن ضربه شدید به ناحیه لگن دچار درد شدید، ناتوانی در ایستادن یا راه رفتن، تورم، کبودی یا تغییر شکل لگن و پا شدید، باید در اسرع وقت به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.

بی‌توجهی به این علائم می‌تواند باعث جابه‌جایی بیشتر استخوان، آسیب به اعصاب و عروق خونی، خونریزی داخلی و افزایش احتمال عوارض جدی شود.

حتی اگر درد خفیف باشد اما سابقه پوکی استخوان یا سن بالا داشته باشید، بهتر است برای بررسی دقیق، تصویربرداری انجام شود؛ زیرا برخی از شکستگی‌های لگن در مراحل اولیه علائم واضحی ندارند.

تشخیص و درمان به‌موقع، شانس بهبود کامل را افزایش داده و از بروز مشکلاتی مانند درد مزمن، لنگش یا محدودیت حرکتی جلوگیری می‌کند.

در صورت مشاهده هر یک از این علائم، مراجعه به متخصص ارتوپدی و آغاز درمان مناسب، بهترین راه برای حفظ عملکرد طبیعی لگن و بازگشت سریع‌تر به فعالیت‌های روزمره است.

آیا شکستگی لگن همیشه نیاز به جراحی دارد؟

خیر. همه شکستگی‌های لگن به جراحی نیاز ندارند. در شکستگی‌های پایدار و بدون جابه‌جایی قابل توجه، ممکن است پزشک درمان غیرجراحی شامل کنترل درد، محدود کردن وزن‌گذاری، استفاده از وسایل کمک‌حرکتی و فیزیوتراپی را توصیه کند.

در مقابل، شکستگی‌های ناپایدار، جابه‌جا شده یا شکستگی‌هایی که با آسیب به اندام‌های داخلی، عروق یا اعصاب همراه هستند، ممکن است به جراحی نیاز داشته باشند.

در این شرایط، هدف از جراحی تثبیت استخوان‌ها، حفظ ساختار لگن و کاهش عوارض ناشی از بی‌ثباتی شکستگی است.

تصمیم درباره جراحی باید بر اساس نوع و محل شکستگی، میزان جابه‌جایی، وضعیت عمومی بیمار و نتایج تصویربرداری گرفته شود و نمی‌توان یک روش درمانی را برای همه بیماران مناسب دانست.

درمان شکستگی لگن به چه صورت است؟

درمان شکستگی لگن به سن، سلامت کلی و نوع آسیب بستگی دارد.

اکثر شکستگی های لگن نیاز به جراحی در طی یک یا دو روز پس از آسیب دارند.

اما برخی از افراد به دلیل سن یا شرایط دیگر از سلامت کافی برای جراحی برخوردار نیستند.

بهترین روش های درمان شکستگی در ناحیه لگن به شرح زیر است:

عمل شکستگی لگن

اکثر شکستگی های لگن نیاز به جراحی برای ترمیم استخوان های آسیب دیده لگن دارند.

چندین تکنیک جراحی لگن وجود دارد که باتوجه به شرایط بیمار و شدت شکستگی انجام می شود.

ممکن است جراحان از پیچ ها، میخ ها یا صفحات فلزی برای محکم کردن استخوان ها و نگه داشتن آنها در جای خود استفاده کند.

تعویض مفصل لگن

بسته به نوع آسیب، ممکن است نیاز به تعویض جزئی یا کامل لگن بیمار وجود داشته باشد.

در برخی موارد ممکن است علاوه بر تعویض مفصل لگن به جراحی تعویض مفصل ران نیاز باشد.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی یک روش درمان کامل محسوب نمی شود، بلکه یک روش مکمل برای درمان شکستگی لگن بعد از جراحی ترمیمی است که به بازیابی حرکت، قدرت و انعطاف پذیری کمک می کند.

اگر تعویض مفصل لگن یا ران انجام داده اید، فیزیوتراپی، روش های توانبخشی و تمرینات ورزشی مانند تمرینات بعد از جراحی تعویض مفصل ران و لگن می تواند به طور قابل توجهی دامنه حرکتی شما را بهبود بخشد.

داروها

داروهای تجویز شده نیز همانند روش های توانبخشی و فیزیوتراپی یک درمان به شمار نمی روند، بلکه بخشی از درمان بعد از جراحی شکستگی لگن محسوب می شوند.

بهبودی بعد از درمان شکستگی لگن

دوران نقاهت پس از شکستگی لگن معمولاً به طول می انجامد و ممکن است بسته به شدت و نوع شکستگی، مدت زمان طولانی‌تری نیاز باشد.

در طول این دوره، باید اقداماتی را انجام دهید تا استحکام استخوان بهبود یابد و عملکرد لگن به حالت طبیعی برگردد.

علاوه بر جراحی و درمان های تکمیلی، برای بهبودی بعد از شکستگی لگن می توانید از روش های زیر استفاده کنید:

استراحت

بعد از جراحی یا ترمیم شکستگی لگن، استراحت و آرامش بخشی برای بدن بسیار مهم است.

پزشک ممکن است شما را به استراحت در تخت خواب و استفاده از وسایل کمکی مانند عصا یا ویلچر توصیه کند.

فیزیوتراپی

همانطور که قبلاً گفته شد، فیزیوتراپی می تواند به بازیابی حرکت، قدرت و انعطاف پذیری کمک کند.

فیزیوتراپی شامل تمرینات استرچینگ، تقویت عضلات و تمرینات تعادل است.

مراقبت از جراحی

پس از جراحی، پزشک ممکن است شما را به مراقبت خاصی برای جلوگیری از عفونت، خونریزی و عوارض دیگر هدایت کند.

پیروی از راهنمایی پزشک

مهمترین قسمت در بهبودی بعد از شکستگی لگن، پیروی از راهنمایی و توصیه های پزشک است.

حتماً دستورات پزشک را رعایت کنید و به تمامی نوبت های پیگیری و تمرینات فیزیوتراپی بروید.

ممکن است طولانی‌ترین زمان برای بهبود کامل پس از شکستگی لگن بین 3 تا 6 ماه باشد.

بنابراین، صبور باشید و به بدن خود زمان کافی برای بهبود بدهید.

دوران نقاهت پس از شکستگی لگن معمولاً به طول می انجامد و ممکن است بسته به شدت و نوع شکستگی، مدت زمان طولانی‌تری نیاز باشد.

در طول این دوره، باید اقداماتی را انجام دهید تا استحکام استخوان بهبود یابد و عملکرد لگن به حالت طبیعی برگردد.

در ادامه، چند نکته مهم در دوران نقاهت پس از شکستگی لگن را بررسی می کنیم:

درمان درد

شما ممکن است نیاز به مصرف داروهای درد آرامبخش داشته باشید.

وسایل کمک حرکتی مانند واکر، عصا یا ویلچر

در طول دوران نقاهت، ممکن است نیاز به استفاده از اسباب‌بازی مانند عصاهای پشتیبان یا کمک‌های حرکتی داشته باشید.

این ابزارها به شما کمک می کنند تا استحکام استخوان را حفظ کنید و خطر ایجاد خطرات جدید را کاهش دهید.

مدت زمان بهبودی شکستگی لگن چقدر است؟

مدت زمان بهبودی شکستگی لگن به نوع شکستگی، محل آسیب، سن بیمار، وضعیت استخوان‌ها، روش درمان و شرایط عمومی بدن بستگی دارد.

در برخی بیماران روند ترمیم استخوان طی چند ماه انجام می‌شود، اما بازگشت کامل قدرت عضلات و توانایی حرکتی ممکن است زمان بیشتری نیاز داشته باشد.

در بسیاری از موارد، حدود ۳ تا ۶ ماه برای ترمیم قابل توجه شکستگی در نظر گرفته می‌شود؛ با این حال، این عدد برای همه بیماران یکسان نیست.

سالمندان، افراد مبتلا به پوکی استخوان و بیمارانی که شکستگی شدید یا پیچیده دارند ممکن است به دوره توانبخشی طولانی‌تری نیاز داشته باشند.

فیزیوتراپی، تغذیه مناسب، رعایت میزان مجاز وزن‌گذاری و مراجعه منظم برای بررسی روند ترمیم، از عوامل مهم در بازگشت تدریجی بیمار به فعالیت‌های روزمره هستند.

بعد از شکستگی لگن چه بخوریم؟

تغذیه مناسب نقش مهمی در تسریع روند ترمیم استخوان و کوتاه‌تر شدن دوران نقاهت پس از شکستگی لگن دارد.

بدن برای جوش خوردن استخوان‌ها به مواد مغذی مانند پروتئین، کلسیم، ویتامین D، ویتامین C و روی نیاز دارد. مصرف لبنیات کم‌چرب، ماهی‌های چرب، تخم‌مرغ، گوشت بدون چربی، حبوبات، مغزها و سبزیجات برگ سبز می‌تواند مواد موردنیاز استخوان را تأمین کند.

نوشیدن آب کافی و مصرف میوه‌های تازه به کاهش التهاب و بهبود بافت‌های آسیب‌دیده کمک می‌کند.

در مقابل، بهتر است مصرف نوشابه‌های گازدار، غذاهای فرآوری‌شده، فست‌فود، الکل و سیگار را محدود کنید؛ زیرا این موارد روند جوش خوردن استخوان را کند کرده و احتمال بروز عوارض را افزایش می‌دهند.

یک رژیم غذایی متعادل در کنار درمان پزشکی و فیزیوتراپی، نقش مؤثری در بهبود سریع‌تر بیمار دارد.

علائم جوش خوردن شکستگی لگن

جوش خوردن شکستگی لگن فرایندی است که در آن، استخوان‌های شکسته لگن ترمیم شده و به حالت عادی خود بر می‌گردند.

این فرآیند شامل مراحل مختلفی است که در ادامه به طور خلاصه به آنها می‌پردازیم:

تشکیل لخته خون

در اولین مرحله پس از شکستگی، لخته خونی در محل شکستگی تشکیل می‌شود تا از خونریزی جلوگیری کند.

این لخته خون به عنوان یک اسکلت موقت، به ثبات استخوان‌های شکسته کمک می‌کند.

ترمیم استخوان

در مرحله دوم، سلول‌های جدید استخوانی شروع به رشد و تکثیر می‌کنند.

این سلول‌ها به تدریج شکستگی را پر کرده و استخوان را ترمیم می‌کنند.

بازسازی استخوان

در مرحله نهایی، استخوان ترمیم شده به طور کامل بازسازی می‌شود و به استحکام و قدرت قبل از شکستگی خود می‌رسد.

علائم جوش خوردن شستگی استخوان لگن شامل مراحل زیر است که عبارتند از:

•  افزایش دامنه حرکتیی
• صاف شدن لگن
• بهبودی زخم
•  کاهش تورم
•  کاهش درد
•  توانایی تحمل وزن

سوالات متداول

در ادامه به پرتکرار ترین سوالات متداول درباره شکستگی لگن می پردازیم:

شکستگی لگن چقدر طول می‌کشد تا جوش بخورد؟

مدت زمان جوش خوردن شکستگی لگن معمولاً بین ۳ تا ۶ ماه است، اما این زمان به سن بیمار، نوع شکستگی، روش درمان و رعایت مراقبت‌های بعد از جراحی بستگی دارد.

آیا شکستگی لگن همیشه نیاز به جراحی دارد؟

خیر. همه شکستگی‌های لگن به جراحی نیاز ندارند. شکستگی‌های خفیف و بدون جابه‌جایی ممکن است با استراحت، دارو و فیزیوتراپی درمان شوند، اما بسیاری از شکستگی‌های شدید به جراحی احتیاج دارند.

آیا بعد از شکستگی لگن می‌توان دوباره به‌طور طبیعی راه رفت؟

بله، در بسیاری از موارد با درمان مناسب، فیزیوتراپی منظم و رعایت توصیه‌های پزشک، بیمار می‌تواند به راه رفتن و انجام فعالیت‌های روزمره بازگردد، هرچند روند بهبودی ممکن است چند ماه زمان ببرد.

خطرناک‌ترین عوارض شکستگی لگن چیست؟

در صورت درمان نشدن، شکستگی لگن می‌تواند باعث خونریزی داخلی، لخته شدن خون، عفونت، محدودیت حرکتی، درد مزمن و در سالمندان حتی افزایش خطر مرگ‌ومیر شود؛ بنابراین درمان سریع اهمیت زیادی دارد.

بهترین غذاها برای بهبود شکستگی لگن چیست؟

مواد غذایی سرشار از کلسیم، پروتئین، ویتامین D و ویتامین C مانند لبنیات، ماهی، تخم‌مرغ، گوشت بدون چربی، حبوبات، مغزها و سبزیجات برگ سبز، به ترمیم استخوان و تسریع روند بهبودی کمک می‌کنند.